airplanebooksbriefcase business cogs cross election entertainment fish house law lockmedicalpeopleselfservices socialtax

Uummatip sulilluarunnaarsimanera sunaana nunatsinnilu qassit tamatuminnga nappaateqarpat?

17. maj 2023
Ph.d.-nngorniaq Hjalte ilaatigut professorit Marit Eika Jørgensen Michael Lynge Pedersenilu peqatigalugit qanittukkut nunatsinni uummatip sulilluarunnaarsimanera pillugu misissuinermik saqqummiussipput.

Misissuineq naatsumik oqaatigalugu

Uummatip sulilluarunnaarsimanera tassaavoq, ataatsikkut arlalinnik uummatip sulilluarunnaarsimaneranik patsiseqartumik ersiuteqarneq (anernikilliorneq, nissut pullannerat qasoqqanerlu). Tupatorneq, diabetes, aap taqqanut naqitsinera qaffasissoq pualanerlu tassaapput uummatip sulilluarunnaarsinnaaneranik annertusititsisartut. Nunatsinni uummammut sulilluarunnaarsitsisinnaasut annertuumik atugaapput. Misissuinermi matumani peqqissuseq nakorsartinnerlu pillugit paasissutissat, allattugaatinut qarasaasiakkut nalunaarsuiffimmiit pissarsiarineqartut, nunatsinni nappaatip tamatuma qanoq atugaatigineranik taamalu nappaateqartut ilisarnaataannik paasiniaanermi atorneqarput.

Misissuinerup suut takutippai?

2022-imi januaarip ulluisa aallaqqaataanni inuit uummataat sulilluarunnarsimasutut nalunaarsukkat 507-iupput, tassalu 16-ileereersimasut akornanni 1,1%-it. Agguaqatigiissillugit 65-inik ukioqarput. Uummataat sulilluarunnaarsimasuni angutit arnanit amerlanerupput. Uummataat sulilluarunnaartut affai sinnilaartut (53%) pualavallaarput (BMI 30 sinnerlugu). 43%-it ullut tamaasa pujortarput. Uummataat sulilluarunnaarsimasuni taqai qalippersimasut imal. uummatip taqaagut milittoorsimasut 33%-iupput.

Inerniliineq

Nunatsinni uummatip sulilluarunnaarsimanera nunani killerni allanisut atugaatigaaq. Danmarkimut sanilliullugit ukioqatigiit ilaanni angutini uummatip sulilluarunnaarsimanera annertuumik atugaavoq. Affangajaat pualavallaarput aamma/imal. ullut tamaasa pujortartuullutik. Taqqakkut qalipperneqarneq imal. uummatip taqaagut milittoorneq, nunani allani inunnut uummataat sulilluarunnaartunut sanilliullugu annikinnerusumik atugaavoq

Ilisimatuussutsikkut allaaserisaq uani atuarsinnaavat.